Praca związana z opieką nad osobami starszymi przynosi ogromną satysfakcję i daje poczucie, że robi się w życiu coś naprawdę ważnego. Bywa jednak również dużym obciążeniem dla naszego organizmu, zwłaszcza dla układu ruchu. Codzienne czynności, takie jak pomoc przy wstawaniu z łóżka, asekurowanie podczas siadania na wózek, schylanie się podczas ścielenia pościeli czy pomoc przy kąpieli, potrafią dać się we znaki. Często jako zaangażowana opiekunka seniora w Niemczech skupiasz całą swoją uwagę na komforcie podopiecznego, zapominając o elementarnych zasadach ochrony własnego ciała. Tymczasem zasada jest prosta: aby móc skutecznie pomagać innym, musisz najpierw zadbać o siebie. Poznaj zasady ergonomii, które pomogą Ci odciążyć kręgosłup i stawy podczas codziennych obowiązków na szteli.
Biomechanika ciała – dlaczego plecy bolą w pracy opiekuna?
Nasze plecy, a w szczególności odcinek lędźwiowy kręgosłupa, są genialnie zaprojektowane do amortyzowania ciężarów, ale pod jednym warunkiem – musimy zachowywać naturalne krzywizny ciała. Największym wrogiem kręgosłupa jest pozycja, w której zginamy plecy w tzw. „koci grzbiet” na prostych nogach i jednocześnie próbujemy coś podnieść lub przesunąć. Nacisk na dyski międzykręgowe wzrasta wtedy kilkukrotnie. Jeśli dołożymy do tego skręt tułowia, ryzyko bolesnej kontuzji czy wypadnięcia dysku staje się bardzo wysokie.
Ergonomia w pracy opiekuna opiera się na jednej kluczowej zasadzie: przerzuć ciężar pracy na nogi. Nasze uda i pośladki posiadają najsilniejsze mięśnie w całym ciele. Wykorzystanie ich do podnoszenia i przesuwania to najlepszy sposób na zachowanie zdrowego kręgosłupa na lata.
Bezpieczny transfer seniora – technika, która ratuje stawy?
Przenoszenie lub asekurowanie podopiecznego nie musi wymagać gigantycznej siły fizycznej. Wszystko jest kwestią odpowiedniej techniki. Oto najważniejsze zasady, które powinnaś stosować każdego dnia:
- Uginaj kolana, nie plecy: Zamiast schylać się nad łóżkiem seniora z wyprostowanymi nogami, zawsze ugnij kolana i biodra. Trzymaj plecy prosto, napinając mięśnie brzucha. Schodząc nisko na nogach, zyskujesz stabilność i siłę, która pozwoli Ci łatwiej kontrolować ruch.
- Trzymaj ciężar blisko siebie: Im dalej od Twojego ciała znajduje się podopieczny, tym mocniej obciążasz swój kręgosłup. Nigdy nie wykonuj transferu na wyciągniętych rękach. Podejdź do seniora tak blisko, jak to możliwe, niemal przytulając go do siebie podczas wstawania. Dzięki temu Wasz środek ciężkości się połączy, a podniesienie będzie wymagało znacznie mniej wysiłku.
- Szeroka, stabilna baza: Zanim zaczniesz pomagać podopiecznemu, rozstaw stopy na szerokość bioder lub barków. Jedna stopa może być wysunięta lekko do przodu. Taka pozycja zapobiega utracie równowagi i pozwala na płynne przenoszenie ciężaru ciała z jednej nogi na drugą.
- Pracuj ruchem wahadła: Zamiast ciągnąć seniora siłą rąk, wykorzystaj masę własnego ciała. Przenosząc swój ciężar z nogi przedniej na tylną (lub odwrotnie), tworzysz naturalną dźwignię, która bez wysiłku unosi podopiecznego.
- Stop skrętowi tułowia: Nigdy nie skręcaj pleców podczas dźwigania. Jeśli musisz obrócić seniora z łóżka na wózek, wykonaj ten ruch, przestawiając całe stopy na podłożu. Twoje biodra i ramiona powinny zawsze poruszać się w tym samym kierunku.
Korzystaj z ułatwień i dbaj o siebie po pracy?
Niemiecki system opieki zdrowotnej kładzie ogromny nacisk na ułatwianie pracy fizycznej. W domach seniorów bardzo często dostępny jest specjalistyczny sprzęt: podnośniki, pasy ułatwiające wstawanie, ślizgi czy obrotowe krążki. Jeśli widzisz, że stan zdrowia seniora uległ pogorszeniu i fizyczne podnoszenie go staje się dla Ciebie zbyt trudne, koniecznie poinformuj o tym rodzinę podopiecznego. Zorganizowanie odpowiedniego sprzętu medycznego na miejscu to ich odpowiedzialność, która leży w interesie bezpieczeństwa ich bliskiego oraz Twojego zdrowia.
Poza samą techniką pracy pamiętaj o codziennej regeneracji. Krótkie ćwiczenia rozciągające pod koniec dnia, dbanie o odpowiednie nawodnienie (odwodnione dyski kręgosłupa łatwiej ulegają uszkodzeniom) oraz wygodne, stabilne obuwie z dobrą amortyzacją to Twoi najlepsi sprzymierzeńcy w pracy w opiece w Niemczech. Dbając o swoje ciało, dbasz o swoją przyszłość.
